VALD.ORG: HITLER
5. Dauðavélin
… nasistar komu og tóku kommúnista, og ég mótmælti ekki, því ég var ekki kommúnisti. Svo komu þeir og tóku gyðingana, og ég mótmælti ekki, því ég var ekki gyðingur. Svo komu þeir og tóku verkalýðsforingjana, og ég mótmælti ekki, því ég var ekki verkalýðsforingi. Svo komu þeir og tóku kaþólikka, og ég var mótmælendatrúar, svo ég mótmælti ekki. Svo komu þeir að ná í mig … þá var enginn eftir til að mótmæla nokkru.
Martin Niemoller, prestur
Ekki er mikið vitað um T4 í samanburði við aðrar hliðar Þýskalands nasista og seinni heimstyrjöldina, og það litla sem er vitað er mótsagnakennt og erfitt að staðfesta. T4 var í raun ráðuneyti og skammstöfunin, "T4", var dregin af heimilisfanginu, sem var Tiergartenstrasse 4, Berlin. Tvær staðreyndir hjálpa okkur að skilja þennan upplýsingaskort.
T4 gaf skipanir og stóð fyrir aðgerðum, sem voru "Geheime Reichssache" (ríkisleyndarmál), og þeir sem völdust í framkvæmdirnar, voru bundnir þagnareiði. Líknardrápsáætlunin féll undir ríkisleyndarmál og það útskýrir hvers vegna upplýsingar um hana og hvernig hún tengdist ráðuneytinu eru svo strjálar. Önnur staðreyndin er sú, að öll uppákoman hafði verið skipulögð af kostgæfni áður en Hitler gaf grænt ljós og fundir háttsettra geðlækna höfðu verið haldnir mánuðum fyrir undirskrift bréfsins fræga.
Vegna þess hve stórbrotin og "tæmandi" áætlunin var höfðu höfundar hennar framsýni til að gera ráðstafanir til að hylja slóð sína og fela sannanir. Ein snjallasta hugmynd þeirra var að senda starfslið, sem hafði verið þjálfað á morðhælunum og síðar tókst á við stærri verkefni, til vígstöðvanna—og þá helst þangað sem allra minnst von var um að halda lífi. Margir voru sendir í fremstu víglínu í Júgóslavíu, þar sem hermenn Tito höfðu orð á sér fyrir að taka menn aldrei til fanga, heldur skjóta þá strax.
"Áætlun T4" var tekin inn í stjórnarkerfi ríkisins og féll undir deild llb ("Líknarmorð"). Hún var tvíþætt og skiptist í framkvæmdasvið, sem var stjórnað af Phillip Bouhler, skuggalegum náunga (einu sinni lýst sem einum af einræðisherrum einræðisherranna), og deild sérfræðinga sem einkalæknir Hitlers, Karl Brandt, stjórnaði.
Um mitt ár 1939 hófst síðasta undirbúningsvinnan fyrir fjöldamorðin og snérist nær eingöngu um leynd og öryggi. Undir engum kringumstæðum mátti grunur vakna hjá almenningi, og áætlunin átti að ganga snurðulaust fyrir sig og án hindrana. Því var mikilvægt að dulbúa framkvæmdir, sem kostur var.
Spurningalistar, samdir af geðlæknanefndinni, höfðu þegar verið sendir til allra geðsjúkrahúsa í Þýskalandi. Spurt var um nafn, hvort sjúklingurinn væri giftur eða ógiftur, þjóðerni, nánustu ættingja, hvort hann væri oft heimsóttur og af hverjum, hve lengi hann hafði dvalið á sjúkrahúsinu og hver borgaði brúsann, hve lengi verið veikur, hvaða sjúkdómi hann þjáðist af, helstu einkenni, hvort hann væri rúmfastur, hvort hann væri haldinn ólæknandi sjúkdómi og hvort um var að ræða stríðssár eða ekki. Svo var auðvitað spurt um kynþátt. Þessir listar voru sendir út af einni af fjórum stofnunum (framvörðum), sem störfuðu undir stjórn T4.
Á dæmigerðan máta fyrir geðlækna og líkt og þeir gerðu eftir styrjöldina, voru fjórar nýjar stofnanir settar á laggirnar, gagngert til að hylja starfsemi T4 og verja anna viðkomandi fyrir óþarfa hnýsni. Sá háttur var hafður á að T4 gaf út skipanir og viðkomandi stofnun sá um framkvæmd þeirra. Ef einhver reyndi að komast til botns í hvaðan skipanir komu og byrjaði t.d. á spítala þar sem verið var að fjarlægja sjúkling og senda til aftökuhælis, þá endaði sá hinn sami á einni af þessum fjórum stofnunum. Möguleikarnir á að komast lengra í eftirgrennslan voru mjög litlir.
Stofnunin, sem sendi út fyrrnefnda spurningalista, hét "Nefnd fyrir hjúkrunar- og umönnunarstofnanir." Eins og við var að búast, þurfti að stofnsetja sérstaka nefnd til að sjá um barnamorðin og kallaðir voru til sérfræðingar í þeim efnum, sem höfðu reynslu af börnum. Sú nefnd hlaut hið virðulega nafn "Nefnd um vísindalega meðferð á illkynjuðum sjúkdómum sakir erfða eða upplags." Í tengslum við þessar tvær stofnanir voru "Góðgerðafélag um flutning sjúkra," sem sá um að koma sjúklingum á aftökustað, og "Góðgerðafélag fyrir umönnum á stofnunum," sem sá um að reka smiðshöggið.
Þessar fjórar stofnanir vernduðu "áætlun T4", ráðuneytið og morðnefnd geðlæknanna fyrir óæskilegri hnýsni og öðrum ytri truflunum. Upphafsmenn morðanna gátu sofið rótt.
Tilskipun Innanríkisráðuneytisins í Þýskalandi 18. ágúst 1939, þess efnis að skylda væri að skrá "nýfædda krypplinga", var mikill fengur fyrir barnastarfið. Fyrst náði þessi regla til barna innan þriggja ára aldurs, en eftir 1941 var skylt að skrá þessa "ónothæfu matháka" upp að 16 ára aldri. Og það er kaldhæðnislegt, að ættingar fórnarlambanna voru látnir bera kostnaðinn af drápunum, án þess að þeir vissu fyrir hvað þeir voru að borga.
Títtnefndir spurningalistar voru útfylItir af ábyrgum læknum og geðlæknum viðkomandi sjúkrahúsa. Þegar þeir höfðu verið sendir til baka, voru upplýsingarnar metnar af sérfræðingunum í T4, sem flestir voru leiðandi prófessorar í geðlæknisfræðum við þýska háskóla. Og það er dæmigert fyrir alla þessa áætlun og heimspekina sem hún byggir á, að enginn sjúklingur var persónulega skoðaður af þessum mönnum sjálfum, sem var algjörlega í blóra við ríkjandi hefðir og siðgæði, sérstaklega ef haft er í huga, að líf sjúklingsins valt á ákvörðun geðlæknisins. Listarnir voru af greiddir mjög hratt; sem dæmi, þá lagði einn sérfræðingur mat á 2109 þeirra frá 14. nóvember til 1. desember 1940.
Þegar líknarmorðin byrjuðu, og í nokkurn tíma þar á eftir, var gyðingum vandlega haldið utan þess hóps sem fékk svo kærkomna lausn þjáninga sinna. Ástæðan, að því virðist, var að gyðingar ættu ekki skilið að hreppa svo eftirsóknarverð örlög og aðeins Þjóðverjar gætu fleytt rjómann af þessum líknarstörfum!
Um svipað leyti og spurningalistarnir voru sendir, kannski fyrr, var verið að breyta nokkrum geðsjúkrahúsum og hentugum byggingum í aftökustaði og skóla í morðlist. Aftökuklefar voru innréttaðir eins og sturtuböð og líkbrennsluofnar hlaðnir, allt mjög svipað útrýmingarbúðum gyðinga sem síðar risu í Póllandi.
Helstu aftökustaðirnir voru Hadamar, Grafeneck, Hartheim (í Austurríki), Brandenberg, Bernberg, Kaufbeuren og Sonnenstein, sjúkrahúsið, þar sem "stórsérfræðingurinn" dr. Nitsche (sjálfur í T4 nefndinni) stjórnaði morðunum. Kerfið gekk þannig fyrir sig:
Eftir að úrvinnslu spurningalistanna var lokið, var viðkomandi stofnun tilkynnt um fjölda sjúklinga sem áttu að flytjast, annað hvort til að rýma fyrir særðum hermönnum eða vegna þess að þeir ættu að fá betri meðferð. Fjöldi annarra ástæðna voru gefnar fyrir þessum flutningum og látnar spyrjast út. "Góðgerðafélag um flutning sjúkra" sá um að smala saman sjúklingum og koma á aftökustað, þar sem þeir voru drepnir innan fárra klukkustunda.
Til að hylja slóðina enn frekar var sjúklingunum ekki alltaf ekið rakleiðis til aftökuhælanna, heldur á annan spítala til bráðabirgða, þar sem fólk var látið halda að þeir væru í rannsókn.
Hve margir voru drepnir í þessum aðförum, er ekki auðvelt reiknidæmi, en geðsjúklingar í Þýskalandi voru 300–320 þúsund árið 1939 og aðeins 40 þúsund 1946, svo það má vel vera að talan 275 þúsund, sem nefnd var við réttarhöldin í Nunberg, sé nokkuð nákvæm.
En þessi tala gæti verið hærri, því fórnarlömbin voru ekki aðeins geðsjúklingar. Eftir því sem sérfræðingarnir slípuðust í morðlistinni og aðförin magnaðist var víðar leitað fanga. Þetta var of gott tækifæri til að láta aðra "ónothæfa matháka" sleppa. Gamalmenni, sem voru haldin ellisjúkdómum, fengu að hverfa til betri heima með hjálp geðlæknanna, eins flogaveikir, lamaðir og fólk haldið parkinsonveiki og heilaæxli. Við vitum að börn sem svipað var ástatt um voru drepin. Hafa ber í huga, að sérfræðingar telja að minnsta kosti helmingur sjúklinga sem tekinn var af lífi hefði, ef leyft að lifa, náð sér að fullu og getað lifað gagnlegu lífi. Eins og við höfum séð þá lagði T4 mikið upp úr að fela starfsemi sína og láta líta svo út sem morðhælin væru venjuleg geðsjúkrahús. Þetta var staðfest við réttarhöldin í Nurnberg í yfirheyrslum yfir Viktor Brack, yfirmanni deildar 11 (líknarmorð féllu undir 11 b), sem var að miklu leyti ábyrgur fyrir áfallalausri framkvæmd áætlunarinnar. Hann sagði við vitnaleiðslur, að fórnarlömbin hefðu gengið æðrulaus með handklæði inn í "sturtuklefana" og staðið þar með lítil sápustykki í hönd og beðið eftir að vatnið byrjaði að renna.
Misjafnlega mikið liggur fyrir af upplýsingum um einstök aftökuhæli, en eftirfarandi frásögn ætti að vera dæmigerð fyrir þau öll. Hartheim stóð í nágrenni Linz, sem aftur var nálægt fæðingarbæ Hitlers. Þetta var gamall kastali sem fátæklingum og treggáfuðum hafði verið úthlutað 1898. Hartheim, eins og hin hælin, var ekki aðeins aftökustaður, heldur var þar samhliða starfræktur morðskóli fyrir starfslið sem átti óþrjótandi verkefni fyrir höndum. Læknisfræðileg stjórn Hartheim var í höndum tveggja manna, dr. Rudolf Lohnauer, sem var Austurríkismaður og seinna sérfræðingur hjá 14f13 (sem fjallað verður um síðar), og dr. Georg Renna. Þeir tóku við skipunum beint frá T4 og voru ábyrgir fyrir "læknisfræðilegri" þjálfun starfsfólks. Auk tæknilegrar þj álfunnar, var starfsfólkið hert í þeirri sálfræðilegu reynslu, að þurfa að horfa upp á dauða og drepa tugþúsundir manna, dag eftir dag, viku eftir viku. Í ljósi seinni og stórbrotnari notkunar gasklefa og líkbrennsluofna, er ljóst að þetta fólk var þjálfað með það takmark í huga. Og það kom síðar á daginn, að flestir þeir sem störfuðu við gyðingarnorðin, höfðu lært í þessum morðskólum. Framkvæmdaleg stjórn að Hartheim var í höndum Christian Wirth, höfuðsmanns og fyrrverandi lögreglustjóra, sem var valinn af T4 til að stjórna daglegum rekstri.
Auk þess að losa samfélagið við "ónothæfa matháka" og þjálfa starfsfólk voru þessar stofnanir notaðar til að fullkomna morðaðferðir sérfræðinganna í T4. Dauði fórnarlambanna var vísindalega rannsakaður, myndaður og fullkomnaður. Í réttarhöldum stríðsglæpamanna, sem haldin voru í Þýskalandi eftir stríð, var sannað að rétt eins og að Hartheim og öðrum morðhælum, voru sérstakir ljósmyndarar við útrýmingarbúðir gyðinga að Belzec, Sobibor og Treblinka, sem tóku myndir af fólki í gasklefunum.
Auk þess voru gerðar tilraunir með ýmsar blöndur gastegunda, til að finna þá fljótvirkustu. Meðan á þessum tilraunum stóð, héldu geðlæknar á skeiðklukkum og fylgdust með deyjandi sjúklingum í gegnum gægjugöt á dyrum gasklefanna og mældu dauðastríðið niður í 1/10 úr sekúndu. Hæggengar kvikmyndir voru gerðar og rannsakaðar af T4 sérfræðingunum í Berlín. Til að sjá nákvæmlega hvenær dauðann bar að garði, voru heilar fórnarlambanna ljósmyndaðir. Ekkert var látið órannsakað. Geðlæknarnir voru mjög nákvæmir.
Framkvæmdin var hulin hjúp leyndar og allir sem voru viðriðnir vissu að enginn leki upplýsinga yrði þolaður, því hér var ekki verið að fást við "óæðra" fólk og gyðinga; þessi fórnarlömb voru Þjóðverjar og Austurríkismenn og viðbrögð almennings yrðu mjög neikvæð. Og það stóð heima. Þegar fólk í nágrenni morðhælanna tók að gruna hið sanna var mótmælum hreyft.
Nemandi, sem hafði horft á dauðastríðið í nokkurn tíma, varð skiljanlega smám saman ónæmur fyrir þessum hlutum. Meðan á þjálfuninni stóð, höfðu kennararnir nánar gætur á nemendum og héldu skýrslur um viðbrögð þeirra og framfarir. Ef þeir voru hæfir til að horfa á og taka þátt í morðum á Þjóðverjum og Austurríkismönnum, jafnvel þótt þeir væru geðveikir eða bæklaðir, hve miklu auðveldara yrði ekki fyrir þá að drepa "óæðri kynþætti"
Eins og sönnum "sérfræðingum" sæmdi þá stóðu geðlæknar við gægjugöt gasklefanna með myndavélar og skeiðklukkur og mældu dauðastríðið niður í 1/10 úr sekúndu. Stórt raffyrirtæki, Siemens, hafði einkarétt á framleiðslu klefanna og fullkomnaði ræstikerfi þeirra, þar til hægt var að myrða 10.000 manns á sólarhring.
Þjálfun nemenda fór fram með tröppugangi, þar sem þeir tóku markvisst meiri þátt í athöfninni. Fyrst horfðu þeir aðeins á, en þegar líða tók á þjálfunina, leiddu þeir fanga til klefanna, skrúfuðu frá gasinu, horfðu á dauðastríðið, loftræstu og loks fjarlægðu líkin. Val nemenda var framkvæmt af háttsettum nasistaforingjum sem voru persónulega ábyrgir gagnvart ráðuneytinu.
Nemendur sem ekki luku námskeiðinu, vegna þess að þeir biluðu á taugum, gátu ekki hugsað sér að halda áfram eða hentuðu ekki fyrir starfið, voru sendir í fremstu víglínu þar sem foringi þeirra hafði fyrirmæli um að senda þá í sjálfsmorðssveit. Þetta var ástæðan fyrir skorti á fólki með samvisku til að gefa sig fram eftir stríð og játa þessi verk.
Ekki er auðvelt að segja til um hve margir létu lífið að Hartheim, en við Dachau réttarhöldin 1947 kom fram, að daglega hafi 30–40 sjúklingar farið í meðferð í kjallaranum. Hartheim var starfrækt í þrjú ár, sem þýðir að um 30.000 manns hafa látist þar. Hartheim hafði einnig annan tilgang. Það þjónaði sem öryggisloki þegar aftökur í nálægum fangabúðum, t.d. Dachau og Mauthausen, voru tíðari en starfsfólk þeirra gat annað. Fórnarlömbin voru þá send til Hartheim.
Seinna, nálægt stríðslokum, breyttist Hartheim í venjulegan aftökustað. Þar var vel í sveit sett fyrir þessi myrkraverk, stóð nálægt járnbrautarteinum, en ekki of nálægt, og í kringum kastalann stóðu nokkur lítil hús og bóndabæir. Það voru 17 km til Linz og þaðan voru aðeins 23 km til Mauthausen.
Skólastarfið að Hartheim og öðrum morðhælum skilaði fullkomnum morðingjum sem voru vanir lykt af sviðnu holdi, kunnu að ginna fólk inn í gasklefa og voru brynjaðir fyrir gráti og gnístan tannanna. Þeir voru launaðir, ekki aðeins með konum og brennivíni, sem alltaf var haft til taks, heldur einnig með heiðursorðum. Venjulega var það járnkross af annarri gráðu, en ólíkt og gerðist með aðrar orðuveitingar, var ástæðan fyrir heiðrinum skráð sem "Geheime Reichssache"—ríkisleyndarmál.
Annað morðhæli, Hadamar, hlaut nokkra frægð á tímum "líknarmorðanna." Dómari við yfirrétt í Frankfurt, skrifaði dómsmálaráðherra í desember 1939 og kvartaði yfir ástandinu. Hann sagði að meðal íbúanna væri stöðugt rætt um dráp á þeim félagslega vanmáttugu, sérstaklega á stöðum þar sem geðsjúkrahús væru. Farartæki, notuð til að nema á burt geðsjúklinga, hefðu vakið athygli íbúanna. Vagnhlöss af fórnarlömbum streymdu til Hadamar og ástandið væri orðið þannig, að meira að segja börn hrópuðu á eftir vögnunum, "þeir eru að flytja fleira fólk í gasofnana."
Framhlið Hadamar morðhælisins. i bók Fredric Wertham, A Sign For Cain, segir að veislu hafi verið slegið upp til að fagna dauða tíu þúsundanda sjúklingsins þar 1941: "Geðlæknar, hjúkrunarkonur, aðstoðarmenn og ritarar tóku öll þátt. Allir fengu bjórflösku í tilefni dagsins."
Bréfritari hafði sýnilega grafið upp nóg til að geta lýst í bréfinu, að fórnarlömbin væru strax afklædd við komuna til Hadamar, klædd í pappaskyrtur, rekin rakleiðis í gasklefana og drepin, og líkin væru flutt til brennsluofnanna á færiböndum, sex í lotu. Hann hélt áfram og sagði það viðtekna skoðun, að næstu fórnarlömb yrðu fólk á elliheimilum og aðrir sem svipað væri ástatt fyrir. Yfirmaður Hadamar var þekktur geðlæknir, dr. Adolf Wahlmann.
Þetta var engan veginn eina kvörtunarbréfið, og mörg fleiri fylgdu í kjölfarið. Þrálát reykjarstybban umhverfis þessar stofnanir minnti fólk stöðugt á að eitthvað var hræðilega öfugsnúið. Ýmsir borgarar (venjulega fólk með töluverð áhrif) sendi kvartanir hverjum þeim sem það hélt að gæti gert eitthvað í málinu. Flestar kvartanir virðast hafa komið frá kirkjunni og margir biskupar og kardinálar mótmæltu, og þá oftast við dómsmálaráðuneytið. Biskupinn í Limburg, sem dæmi, skrifaði áþekkt bréf til dómsmálaráðherra og fyrrnefndur dómari, sem sagði að börn hrópuðu á eftir vögnum fórnarlambanna. Í þessu bréfi segir, að nú séu foreldrarnir meira að segja farnir að hafa í hótunum við börnin, að ef þau verði ekki vel upplýst (læri heima, væntanlega), þá endi þau í ofnunum í Hadamar.
Það er auðsætt af vaxandi mótmælum og kvörtunum, að "áætlun T4" var orðin allt of áberandi, og það var í kringum desember 1941 að breytt var um starfsaðferðir. Og hér verður enn ein þjóðsagan á vegi okkar.
Margir voru á þeirri skoðun, að vaxandi mótmæli hefðu náð eyrum Hitlers og hann hafi gefið skipun um að morðunum yrði hætt. Hvað sem er hæft í þeirri sögu, þá héldu drápin áfram. Þau einfaldlega tóku annað form. Gasklefar og líkbrennsluofnar voru lagðir á hilluna, en í þeirra stað komu banvænar sprautur og fórnarlömbin voru meira að segja svelt til bana. Líkin voru grafin í fjöldagröfum.
Hvað geðlækna varðaði, þá hafði ekkert breyst og leitin að "ónothæfum mathákum" hélt áfram af fullum krafti til styrjaldarloka. I Bæjaralandi héldu morðin meira að segja áfram í nokkra daga eftir uppgjöf Þjóðverja.
Hér um bil öllum vistmönnum geðsjúkrahúsa Þýskalands var útrýmt áárabilinu 1939–1945. Flestir geðlæknar landsins hljóta því að hafa tekið þátt i "áætlun T4" á einhvern hátt. Morðhælin útskrifuðu einnig þjálfaða morðingja. sem tóku að sé rekstur útrýmingarbúða gyðinga. Og á morðhælunum voru aðferðir færibandamorða einnig fullkomnaðar. Þrálát reykjarstybban umhverfis þessar stofnanir minnti þó fólk stöðugt á, að eitthvað hræðilega öfugsnúið var hér á ferðinni. i desember 1941 voru því brennsluofnarnir lagðir á hilluna …
… en fjöldagrafir komu i staðinn.
Áætlun 14 f 13
Mikilli byrði hafði verið létt af ríkinu og "lífsrými" heilbrigðra aría aukið á kostnað "einskisverðs lífs." Næst var áætlunin, sem enn var undir stjórn geðlæknanna og sérfræðinganna í T4, útfærð og kölluð "áætlun 14f13." Frá því að einskorðast við hæli og geðsjúkrahús náði hún nú einnig til gyðinga og þýskra og austurrískra vistmanna fangabúða sem voru veikir eða ósjálfbjarga (oftast vegna hroðalegs aðbúnaðar á þessum stöðum). Áætlun 14f13 virðist hafa verið hleypt af stokkunum í nóvember 1941. Sérstakar nefndir, skipaðar geðlæknum tengdum starfsliði T4 í Berlín voru sendar til fangabúðanna til að þekkja úr "ónothæfa matháka" og aðra óæskilega sem höfðu lagt undir sig dýrmætt sjúkrarými. Sjúklingarnir voru oftast sendir til morðhælanna og útrýmt þar.
Um þessar mundir voru u.þ.b. 800 sjúklingar að Auschwitz sendir til af töku. SS læknir að Dachau sagði við réttarhöldin í Nurnberg eftir stríð að í árslok 1941 hafi nefnd fjögurra geðlækna undir handleiðslu prófessor Werner Heyde (T4), fyrirlesara í tauga- og geðfræðum við háskólann í Wiirzburg, komið til fangabúðanna og þegar hafist handa. Þeir vinsuðu úr nokkur hundruð sjúklinga sem voru óhæfir til vinnu og létu senda í gasklefana. Ákvörðunin valt á hæfni einstaklingsins til að stunda störf í fangabúðunum. Gyðingum var eytt frjálslegar á þeirri forsendu að þeir væru óvinir ríkisins.
Mikilvægt sönnunargagn er bréf dr. Fritz Mennecke, sem var í fyrrgreindri geðlæknanefnd, frá 25. nóvember 1941. Hann skrifar það frá Buchenwald, annarri fangabúð sem þeir heimsóttu. Bréfið er stílað til konu hans og gefur stutt yfirlit yfir læknisfræðileg störf nefndarinnar þann daginn:
Við snæddum hádegisverð klukkan 12, síðan héldum við rannsóknum áfram til klukkan fjögur síðdegis. Ég skoðaði 105 sjúklinga á meðan Muller tók 78, svo við kláruðum fyrsta bunkann, 183 spurningalista. Annar bunkinn samanstóð af 1200 gyðingum, sem voru ekki skoðaðir og það var nóg að sjá af skýrslum fyrir hvað þeir voru handteknir og færa inn á spurningalistana.
Auk geðlæknanna sjálfra sem stjórnuðu verkinu notfærðu aðrir sérfræðingar sér þetta einstæða tækifæri til að afla sér ókeypis tilraunafóðurs. Einn þeirra var heilasérfræðingur, dr. Julius Hallervorden, við Kaiser Wilhelm stofnunina í Dillenberg, Hessen-Nassan, sem var svo heppinn að hreppa hundruð heila frá morðhælunum. Þessir heilar komu úr geðsjúklingum frá ýmsum sjúkrahúsum sem höfðu verið drepnir með gasi. Hann játaði fúslega að hafa átt hugmyndina af þessari samvinnu við morðingjana og sagði:
Ég heyrði að þeir ætluðu að fara að gera þetta, svo ég skrapp upp eftir til þeirra og sagði: "Sjáið þið til, strákar (Menschenskinder), ef þið ætlið að drepa allt þetta fólk, þá takið alla vega heilan a úr því, svo hráefnið komið að notum." Þeir spurðu mig: "Hve marga geturðu rannsakað?" Ég sagði: "Ótakmarkaðan fjölda—því fleiri, þeim mun betra." Ég lét þá hafa festingar, krukkur og kassa, og kenndi þeim hvernig maður fjarlægir heila og gengur frá þeim. Svo komu þeir með þá eins og sendiferðabíll frá húsgagnafyrirtæki. "Góðgerðafélag um flutning sjúkra" kom með þá í 150–250 stykkja kippum … Það var yndislegt hráefni meðal þessara heila, dásamlegir andlegir gallar, vansköpun og bernskusjúkdómar. Auðvitað tók ég á móti þessum heilum. Hvaðan þeir komu eða hvernig þeir komu til mín, kom mér raunverulega ekkert við.
Atburðarásin fram að þessum tíma sýnir, svo ekki verður um villst, að áhuga geðlæknanna í T4 var enginn takmörk sett. Og hve stoltir þeir hljóta að hafa verið, þegar þeir ákváðu að halda til austurvígstöðvanna til að "hjálpa" særðum hermönnum í klaka og snjó. Eins og dr. Fritz Mennecke sagði konu sinni í bréfi 12. janúar 1942:
Síðan í fyrradag hefur stór sendinefnd frá stofnun okkar, stjórnað af Brack, verið á austurvígstöðvunum til að hjálpa særðum mönnum okkar í klaka og snjó. Þetta eru læknar, ritarar, hjúkrunarkonur og hjúkrunarmenn frá Hadamar og Sonnenstein, hópur 20–30 manna. Þetta er algjört leyndarmál.
Þegar fyrri athafnir þessa manna eru hafnar í huga þá er augljóst hvað var meint með að "hjálpa" særðum í klaka og snjó, (og þetta var leyndarmál). Það er greinilegt að þýskir hermenn þurftu að berjast á þremur vígstöðvum: við rússneska herinn, hermdarverkamenn og óvini úr eigin röðum.
"Síðan I fyrradag hefur stór sendinefnd frá stofnun okkar, stjórnað af Brack, verið á austurvígstöðvunum til að hjálpa særðum mönnum okkar I klaka og snjó …" Það var ekki ástæðulaust, að ótti greip um sig í þýska hernum sumarið 1941 um að særðir hermenn, og þá sérstaklega þeir sem særðust á höfði, yrðu "líknsamlega" sendir á fund feðra sinna.